KỶ NIỆM 130 NĂM NGÀY SINH ĐỒNG CHÍ HỒ TÙNG MẬU (15/6/1896 – 15/6/2026)
Đồng chí Hồ Tùng Mậu (tên khai sinh Hồ Bá Cự), sinh ngày 15/6/1896 tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An (nay là xã Quỳnh Anh, tỉnh Nghệ An). Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước và cách mạng, đồng chí sớm giác ngộ lý tưởng cứu nước, cứu dân và trở thành một trong những chiến sĩ cộng sản tiền bối tiêu biểu của cách mạng Việt Nam.
Năm 1920, đồng chí xuất dương hoạt động cách mạng. Năm 1923, tham gia thành lập Tâm Tâm xã – tổ chức cách mạng có vai trò quan trọng trong phong trào yêu nước Việt Nam. Từ năm 1924, đồng chí được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp giác ngộ, đào tạo và trở thành cộng sự đắc lực trong việc truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin, tổ chức các lớp huấn luyện chính trị cho cán bộ cách mạng Việt Nam tại Quảng Châu (Trung Quốc). Đồng chí tham gia xây dựng Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, xuất bản báo Thanh niên và góp phần chuẩn bị về tư tưởng, tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Đầu năm 1930, tại Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam do Nguyễn Ái Quốc chủ trì, đồng chí Hồ Tùng Mậu là người giúp việc và thư ký hội nghị, có đóng góp quan trọng trong quá trình hợp nhất các tổ chức cộng sản, chấm dứt tình trạng phân tán về tổ chức lãnh đạo cách mạng. Đây là dấu mốc khẳng định vai trò của đồng chí trong sự nghiệp xây dựng Đảng.
Năm 1931, khi tìm cách hỗ trợ Nguyễn Ái Quốc sau khi Người bị chính quyền Hồng Kông bắt giữ, đồng chí Hồ Tùng Mậu cũng bị thực dân Pháp bắt và kết án tù chung thân. Trong hơn 14 năm bị giam cầm tại nhiều nhà tù như Hỏa Lò, Kon Tum, Buôn Ma Thuột, đồng chí luôn giữ vững khí tiết cách mạng, là trung tâm đoàn kết các tù chính trị, tổ chức học tập, đấu tranh chống chế độ hà khắc của nhà tù và giữ vững niềm tin vào thắng lợi của cách mạng.
Sau khi được trả tự do năm 1941, đồng chí tiếp tục hoạt động cách mạng, tham gia chuẩn bị lực lượng cho Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng chí được giao nhiều trọng trách quan trọng như phụ trách Trường Quân chính Nhượng Bạn, Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính Liên khu IV, Ủy viên Thường vụ Liên khu ủy. Trên các cương vị công tác, đồng chí luôn thể hiện năng lực lãnh đạo xuất sắc, góp phần xây dựng lực lượng cách mạng, củng cố chính quyền và tổ chức kháng chiến hiệu quả ở khu vực Bắc Trung Bộ.
Năm 1949, đồng chí được Chủ tịch Hồ Chí Minh bổ nhiệm làm Tổng Thanh tra Chính phủ đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Trên cương vị này, đồng chí đã đặt nền móng cho ngành Thanh tra Việt Nam, trực tiếp chỉ đạo kiểm tra, xử lý nhiều vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, góp phần xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Chính phủ. Đồng chí cũng là Hội trưởng đầu tiên của Hội Việt – Hoa hữu nghị, góp phần tăng cường tình đoàn kết quốc tế.
Ngày 23/7/1951, trên đường đi công tác vào Liên khu IV, đồng chí Hồ Tùng Mậu anh dũng hy sinh khi bị máy bay địch tấn công. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trực tiếp làm Trưởng ban Lễ tang và đọc điếu văn truy điệu đồng chí.
Với 55 năm tuổi đời và hơn 30 năm hoạt động cách mạng, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã cống hiến trọn vẹn cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước. Đồng chí là tấm gương sáng về lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân; là người cộng sản kiên trung, nhà lãnh đạo tài năng và người cán bộ mẫu mực về đạo đức cách mạng.
Kỷ niệm 130 năm ngày sinh đồng chí Hồ Tùng Mậu là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ôn lại cuộc đời hoạt động cách mạng vẻ vang, tri ân những cống hiến to lớn của đồng chí đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam. Đồng thời, đây cũng là dịp giáo dục truyền thống yêu nước, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân; khơi dậy tinh thần trách nhiệm, ý chí cống hiến và quyết tâm thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
